قتیلاً للاسلام

حقا که او شهید راه موجودیت اسلام، قرآن و عترت است…

تشییع باعظمت پیکر مطهر رهبر شهید در قم، با فرازهای ویژه نماز آیت ا… جوادی آملی، تاریخی شد. رمزگشایی آیت ا… احمد مبلغی از این نماز خواندنی است

نویسنده: صادق غفوریان

مترجم:
پس از تشییع تاریخی پیکر مطهر رهبر شهید در تهران، شهر مقدس قم نیز قیامی تکرارنشدنی در قدرشناسی از این رهبر جهانی را رقم زد؛ می توان گفت، جهان سه شنبه ۱۶ تیرماه ۱۴۰۵ تماشاگر قیام قم شد.مراسم تشییع پیکر پاک رهبر شهید امت اسلام، از آغازین ساعات صبح دیروز، پس از نماز معنوی و ویژه فقیه و مفسر عالی‎قدر قرآن، حضرت آیت ا… جوادی آملی بر پیکر شهدا، از مسجد مقدس جمکران آغاز شد و در مسیر بزرگراه پیامبر اعظم(ص) این شهر به طرف حرم مطهر حضرت فاطمه معصومه(س) امتداد یافت. مراسم قم، ترکیبی از شکوه حضور مرجعیت و فقاهت، طلاب و دانشجویان و آحاد مردم قم و سایر شهرها بود که جلوه ای متفاوت از یک تشییع تاریخی را ثبت و ضبط کرد.

یک نماز تاریخی
بی شک، آن چه در مراسم تشییع پیکر پاک رهبر شهید در قم و مسجد جمکران، با بازتاب گسترده ای در رسانه ها همراه شد، نماز آیت ا… جوادی آملی بود. این فقیه فرزانه و مفسر عارف، دو نماز اقامه کرد؛ یک نماز برای اعضای خانواده رهبر شهید و نمازی دیگر ویژه رهبر شهید که این نماز، با عبارات و فرازها و ادعیه ای زینت یافت که در نمازهای متداول و معمول قرائت نمی شود.
آیت ا… جوادی آملی در تکبیر آخر نماز که مخصوص دعا بر میت است، فرازهای ویژه ای قرائت کرد:
…نزل بعز جلالک و جبروتک و ملکوتک
به آستان عزتِ جلالت، قدرتت و ملکوتت فرود آمد
 اللهم إنه نزل مجاهداً مبالغا  ورعا موحداً متألهاً
خداوندا، او در حالی بر تو وارد شد که مجاهد، سختکوش، پرهیزکار، یکتاپرست و سراپا بندگی و خداپرستی بود.
اللهم، اللهم، اللهم إنه نزل عندک شهیداً للاسلام و القرآن و العتره – هذا اولا –
خداوندا، خداوندا، خداوندا، او نزد تو در حالی وارد شد که شهیدِ اسلام، قرآن و عترت بود؛ این نخستین ویژگی اوست.
اللهم، اللهم، اللهم إنه نزل عندک قتیلاً للإسلام، قتیلاً للأمة المسلمة، قتیلا لسیاستها ، قتیلا لصیانتها، قتیلا لکیانها، قتیلا لعظمتها و سیادتها و مولویتها و وحدتها
خداوندا، خداوندا، خداوندا، او نزد تو در حالی وارد شد که کشته‌شده در راه اسلام؛ کشته‌شده برای امت مسلمان، کشته‌شده برای پاسداری از سیاست آن، کشته‌شده برای حفاظت از آن، کشته‌شده برای حفظ موجودیت آن، کشته‌شده برای عظمت، سیادت، سروری و وحدت آن…

​​​​​​​

روایت آیت ا… دکتر  احمد مبلغی، عضو مجلس خبرگان، از   نماز آیت ا… جوادی آملی بر  پیکر رهبر شهید در گفت وگو با خراسان

رمزگشایی  عارفانه   از    یک  نماز   تاریخی
آیت ا… دکتر احمد مبلغی، عضو مجلس خبرگان رهبری، در گفت وگو با خراسان، در تشریح ابعاد معرفتی نماز آیت ا… جوادی آملی بر پیکر مطهر رهبر شهید، گفت: نماز میت یک بخش واجب دارد که دارای فرازهایی کوتاه است اما این نماز بخش های مستحبی هم دارد و از آن‎جا که قاعده‌ای در احکام وجود دارد که دعا را حتی در نماز واجب به اختیار نمازگزار گذاشته است، نمازگزار چه بسا می تواند قنوت نماز واجب را به زبان فارسی هم ادا کند.  در یکی از تکبیرهای واجب نماز میت که توسط نمازگزار باید ادا شود، «دعا» هست که این بخش به تناسب شرایط و شخصیت فرد فوت شده یا شهید شده، ادعیه و اذکاری اضافه می شود؛ به ویژه بهتر است عظمت خداوند در این دعا با مفاد ماثور و توصیه شده مورد توجه قرار بگیرد.  همچنین مطلوب است از جنبه و وجوه عظمت و رحمت خداوند برای فرد فوت یا شهید شده، دعا خوانده شود که قطعا توجه به این موارد، نماز را معنا و جلای ویژه تری می بخشد. 

و اما نماز آیت ا… جوادی آملی
  آیت‌ا… جوادی آملی، فقیهی است که فلسفه در جان اندیشه‌اش جاری است و عارفی که تفسیر، زبان نگاه اوست؛ از همین رو، دعا در مکتب او تنها زمزمه‌ای برخاسته از عاطفه نیست، بلکه تجلی یک جهان‌بینی توحیدی است که ملک و ملکوت را در امتداد یک حقیقت می‌بیند، نه در برابر یکدیگر.
از این منظر، هنگامی که در نماز بر پیکر امام شهید زبان به دعا می‌گشاید، الفاظ را از متن حادثه جدا نمی‌کند. دعا، در نگاه او، بر واقعیت زمانه فرود می‌آید و از همان‌جا دوباره به آسمان اوج می‌گیرد. نخست چشم را تا آستان عزت و جلال الهی می‌برد؛ آن‎جا که از فرود آمدن شهید به ضیافت قرب و رضوان سخن می‌گوید. اما این پرواز، گسستن از زمین نیست؛ بی‌درنگ به صحنه حیات جمعی بازمی‌گردد، تاریخ را می‌نگرد، درد امت را می‌بیند و مسئولیت را در متن نیایش می‌نشاند. 
در این دستگاه فکری، دعا نه گریز از واقعیت، که تفسیر واقعیت در پرتو آسمان است؛ حرکتی پیوسته که میان عروج و رجوع، میان ملکوت و اجتماع، و میان بندگی و رسالت، موج می‌زند.  از این‌رو، نماز او بر پیکر آقای شهید ایران، موجی از اندیشه بود که میان آسمان و زمین، میان عرفان و اجتماع، و میان حقیقت الهی و سرنوشت امت، پیوندی زنده و پیوسته برقرار ساخت و سرانجام در ساحل رحمت الهی آرام می‌گرفت. در حقیقت این نماز دارای سه ساحت بود:

 نخست، حقیقت بندگی
 پیش از آن که از جهاد او سخن گوید و پیش از آن که از شهادتش یاد شود، او «عبد» است؛ بنده‌ای که  کوچ کرده و اکنون در آستان عزت، جلال و ملکوت الهی فرود آمده است. (نزل نزل نزل بعز جلالک و جبروتک و عظمتک و ملکوتک) این آغاز، نگاه را از خاک می‌گیرد و به افق ربوبیت می‌برد؛ زیرا در منطق توحید، پایان سفر انسان نه مرگ، که ورود به محضر مالک هستی است.

آن‎گاه موج دوم برمی‌خیزد؛ موج مسئولیت
 عبدی که در خلوت عبادت متوقف نماند، بلکه بندگی را به میدان آورد و ورع را با جهاد، تقوا را با شهادت، و ایمان را با دفاع از اسلام، قرآن، عترت، وحدت و عظمت امت مسلمان درآمیخت. (اللهم، اللهم، اللهم إنه نزل عندک قتیلاً للإسلام، قتیلاً للأمة المسلمة، قتیلا لسیاستها ، قتیلا لصیانتها ،    قتیلا لکیانها، قتیلا لعظمتها و سیادتها و مولویتها و وحدتها…)
این‎جا عرفان از اجتماع جدا نیست؛ سجاده به سنگر می‌رسد و ذکر، در متن سرنوشت امت تداوم می‌یابد.  ارزش انسان، نه تنها در آن است که چگونه به سوی خدا می رود، بلکه در آن است که در مسیر رفتن، چه اندازه بار امت را بر دوش کشیده و چه مقدار از شکوه دین را پاس داشته است.

و سرانجام، موج سوم؛ موج رحمت
 پس از آن همه عبادت و جهاد و شهادت، زبان دعا از «قبول عمل یسیر» سخن می‌گوید و آرزوی حشر با ائمه هدی(ع) را زمزمه می‌کند. «یَا مَنْ يَقْبَلُ الْيَسِيرَ وَ يَقْبَلُ الْيَسِيرَ، اقْبَلْ مِنْهُ وَ مِنَّا الْيَسِيرَ، إِنَّكَ عَلَی كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ…»
این همان ادب و عمق بندگی است؛ آن‎جا که بزرگ‌ترین مجاهد نیز سرمایه خویش را در برابر عظمت خدا ناچیز می‌بیند و همه امید خود را نه بر عمل، که بر رحمت الهی می‌نهد. در این افق، شهادت پایان راه نیست؛ آغاز امید است، و عمل پایان‌بخش انسان نیست؛ رحمت خداست که آخرین منزل را می‌گشاید.
از همین رو، دعای وی سه ساحت وجود انسان را در نظمی شگفت به هم می‌دوزد: عرفانی که انسان را به خدا می‌رساند، مسئولیتی که او را به امت پیوند می‌زند، و امیدی که همه چیز را در دریای رحمت الهی غرق می‌کند؛ سفری از عبودیت، به رسالت، و از رسالت، به رضوان.آیت ا… احمد مبلغی در بخشی دیگر از این گفت وگو این طور می گوید: شهادت مقام معظم رهبری یک جریان و یک پدیده و حادثه تاریخی برای ملت بزرگ ایران  پدید آورد و هر معنا، رفتار و اقدام مرتبط با این حادثه بزرگ، در نظر جهان مورد توجه قرار می گیرد. همان‎طور که می بینیم آیین های تشییع و ادای احترام با شکوه و عظمت مردم، در این روزها در صدر تحلیل ها و بازتاب رسانه های جهان قرار دارد. از جمله نماز حضرت آیت ا… جوادی آملی بر پیکر مطهر رهبر شهید در قم نیز چنین شرایطی را پدید آورد، این نماز فضای معنوی و ویژه ای را در صفوف متراکم  نمازگزاران ایجاد کرد. آنان ضمن این که در فراق این رهبر باعظمت، گریه می کردند، اما با عزمی قوی برای ایستادگی و مقاومت چنین نماز تاریخی را رقم زدند. آن طور که رصد کردم این نماز، به ویژه در رسانه های جهان اسلام با انعکاس گسترده ای همراه شد که بی شک، این حضور و رستاخیز مردم در حرکت و مقاومت ملت بزرگ ایران، ان شاءا… اثرگذار خواهد بود.